Pil, kimyasal bazı süreçlerle enerji depolayan ve bu enerjiyi (neredeyse) sabit bir gerilim ile verebilen enerji depolama sistemleri. Batarya da aynı, akü de. İngilizce'de bütün hepsi batarya (pil) olarak adlandırılıyor.
Özellikle şarj edilebilen pillerle ilgileniyorum. Eskiden beri değişik pil teknolojileri vardı. Şu videoda denk geldiğim bilgiler hoşuma gittiği için not almak istedim. Videoda 4 pil teknolojisi incelenmiş:
NiMH: Nikel metal hidrit piller. Bunlardan da önce NiCd (nikel kadmiyum) piller vardı, çoktandır görmüyorum. Kadmiyum zehirli olduğu için sanıyorum artık kullanılmıyor. Onun yerine piyasaya sürülen bu pil teknolojisi, pile ihtiyaç duyan elektronik cihazları besleyen güvenilir bir teknoloji. Yerine geldikleri kalem pil olarak bildiğimiz AA veya AAA pillerin sağlayabildiği 1.5 V gerilimin yerine 1.2 V üretiyorlar. Ekolojik açıdan güvenli olarak nitelendiriliyorlar. Ama tam boşalmadan tekrar şarj edilirse kapasiteleri düşüyor. Kullanılmasa bile kendi kendine deşarj olabiliyorlar.
Li-Ion: Son dönemin popüler enerji kaynağı lityum iyon piller. Elektrikli araçları bile şu an için bu pil teknolojisi besliyor. Her bir hücre 3.6 V gerilim üretiyor. Çok güvenli değiller. Darbeler ve kısa devreler karşısında hassaslar. İçerden gelen bir yanmanın durdurulması zor oluyor.
Li-Po: Lityum polimer piller. Diğer iki teknolojinin sunduğu silindir şeklinde hücrelere kıyasla esnek polimerler sayesinde yassı bir yapıda olabiliyorlar. Bu sebeple cep telefonları gibi ince cihazları beslemeleri mümkün oluyor.
Lead-Acid: Kurşun asit piller. Fosil yakıtlarla çalışan arabaların, yine de vazgeçilmez şarj edilebilen enerji kaynakları. Bitince araba çalışmaz ama şarj edilebilir. Çok güvenliler, genellikle kazalar sonrasında bir soruna yol açmıyorlar, kısa devrelere karşı da görece dayanıklılar. Ama kurşun içermek gibi kötü bir özellikleri var.
Piller şarj edildikten sonra sabit bir akımla deşarj olurken belli bir süre bu akımı vermeye devam edebiliyor. Bu akım verme kapasitesini mAh (mili amper saat) olarak belirliyoruz. Her pilin de bir çıkış gerilimi var, 1.2 veya 3.6 gibi. Bu çıkış gerilimi ile mAh cinsinden kapasiteyi çarparak da Wh cinsinden toplam enerji kapasitesini buluyoruz.
Bahsettiğim kanal, pillerin hacimlerini ve ağırlıklarını hesaplayarak birim hacim ve birim ağırlık başına pillerin sağlayabildiği enerji miktarını hesaplamış. Bir birim enerjinin maliyetini dahil etmiş. Sonuçta aşağıdaki gibi bir tablo çıkmış.
| Pil çeşidi | Wh/kg | Wh/L | Wh/$ |
| NiMH | 98,0 | 391,48 | 0,69 |
| Li-Ion | 209,3 | 544,14 | 1,38 |
| LiPo | 153,1 | 376,73 | 0,89 |
| Kurşun-Asit | 32,7 | 91,60 | 3,60 |
Buradan çıkan sonuçlar:
- En uygun fiyat NiMH, arkasından LiPo, daha sonra Li-Ion
- Gerek birim ağırlık gerekse birim hacim başına en fazla enerji Li-Ion pillerde
- Araçlarda kullandığımız aküler en verimsiz, aynı zamanda en pahalı olanı ama en güvenlileri
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder